Commerciële inkomsten vergroten kloof tussen Europese topclubs, studie toont
Een onderzoek van Football Benchmark en World Football Summit onthult dat Europese topclubs hun financiële dominantie versterken via commerciële inkomsten, die nu bijna de helft van hun totale omzet vormen. Terwijl de voetbalindustrie groeit, blijft de financiële hiërarchie opmerkelijk stabiel.
Commerciële inkomsten stuwende kracht achter topclubs
De tien best verdienende voetbalclubs in Europa hebben hun financiële model fundamenteel herzien. Commerciële inkomsten maken in 2024/25 bijna 49% van hun operationele omzet uit, tegenover slechts 32% in 2008/09. Televisie-inkomsten, inclusief UEFA-uitkeringen, zijn gedaald van 42% naar 32%, terwijl stadion- en wedstrijddag-inkomsten van 27% naar 19% zijn gekrompen. Deze verschuiving speelt zich af tegen het decor van enorme groei: de gecombineerde operationele omzet van de top tien is in zestien jaar meer dan verdrievoudigd, van 2,7 miljard naar 8,4 miljard euro. Het gaat dus niet om teruggang in absolute termen, maar om een fundamentele heroriëntatie van inkomstenstromen.
Twee fasen van transformatie
De verschuiving voltrok zich in twee duidelijke golven. In de vroege jaren 2010 verdrongen commerciële inkomsten televisie als primaire bron. Tot 2018/19 ging die groei vooral ten koste van wedstrijddag-inkomsten, die zakten naar 16%, terwijl televisie relatief stabiel bleef op 40%. Experts verbinden deze fase aan de digitalisering en internationalisering van voetbal via social media en nieuwe digitale platforms. Sinds de coronapandemie speelt televisie de hoofdrol in het teruglopende aandeel. Zijn bijdrage daalde van 38% in 2021/22 naar 32% in 2024/25, terwijl wedstrijddag-inkomsten juist herstelden. De categorie 'commercieel en overig' beperkt zich niet tot sponsoring alleen, maar omvat diverse andere inkomstenstromen.
Groei zonder convergentie in Europese voetbal
Tegelijkertijd is de totale omzet van Europas 700 clubs in de hoogste divisie gestegen van 11,6 miljard euro in 2008/09 naar 28,6 miljard in 2023/24, met schattingen boven 30 miljard voor 2024/25. Meer clubs hebben financiële drempels doorbroken: 33 clubs genereerden vorig seizoen meer dan 200 miljoen euro (tegenover acht clubs in 2008/09), en het aantal dat 300 miljoen overschrijdt, groeide van drie naar zeventien. Doch groei betekent niet convergentie. De grootste clubs vergroten hun voorsprong in absolute termen sneller dan kleinere clubs. Antonio Di Cianni, adviseur bij Football Benchmark, benadrukt: "De rijkste clubs worden rijker in sneller tempo dan anderen. Door hun wereldwijde supportersbestand zijn deze clubs tegenwoordig mediamachten geworden. Ze zijn niet langer simpelweg voetbalclubs." De uitbreiding van het Champions League-format verdiept deze concentratie, aangezien de sterkste nationale clubs vaker deelnemen. Dit creëert een zelfreinigend systeem: hogere inkomsten stellen clubs in staat sterkere selecties in te lijnen, wat betere resultaten oplevert en verdere groei voedt.
Engelse suprematie, Italiaanse afgang
De geografische verdeling van topvoetbalomzetten verschuift duidelijk richting Engeland. Premier League-clubs genereerden in 2023/24 26% van Europese eredivisie-inkomsten, tegenover 21% in 2008/09. Onder de tien best verdienende clubs bevinden zich zes Engelse vertegenwoordigers in 2024/25, tegen vier aan het begin van de periode. Opvallend: Italië zakte van drie topclubs naar geen enkele. De studie baseert zich op UEFA-financiële rapporten, Deloitte's Football Money League en eigen gegevens van Football Benchmark.
Televisie blijft cruciaal voor middelgrote en kleinere clubs
Hoewel de grootste clubs hun focus op commerciële inkomsten hebben gericht, blijft televisie onontbeerlijk voor kleinere en middelgrote clubs. Binnenlandse uitzendrechten steegen van 5,8 miljard naar 8,5 miljard euro tussen 2014/15 en 2023/24, terwijl UEFA-verdelingen ruwweg verdubbelden naar 3,2 miljard. Commerciële inkomsten groeiden het snelst van alle hoofdstromen in diezelfde periode, stijgend met 7% tot 12% per jaar naar 12,6 miljard euro. Meerjarige sponsoringsdeals bleken bijzonder veerkrachtig tijdens de pandemie. Wedstrijddag-inkomsten herstelden van 500 miljoen euro in 2020/21 naar 4,4 miljard in 2023/24, overtreffen nu pre-pandemieniveaus.
Financiële hiërarchie bewijst opmerkelijk bestendig
Ondanks massale expansie van het voetbal als business, onderging de top van de voetbalwereld weinig verandering. Football Benchmark taxeerde de gezamenlijke ondernemingswaarde van Europas 32 meest waardevolle clubs op 72,6 miljard euro in 2026, bijna drie keer het niveau van 2016. Desondanks stonden slechts elf clubs gedurende het afgelopen decennium één of meer keer in de top tien van meest waardevolle voetbalclubs. Dit cijfer illustreert hoe duurzaam voetbals financiële rangorde zich heeft bewezen, zelfs terwijl de industrie explosief groeit. De lidmaatschaplijst van de financiële elite kent veel minder turbulentie dan de inkomsten ervan stijgen.
Related
Source: Via The Straits Times (GNews)
Comments
- Be the first to comment.