Mladic als held vereerd in Belgrado: toen Rode Ster-supporters oorlogsmisdadiger verheerlijkten
Drie weken geleden toonden supporters van Rode Ster Belgrado in hun stadion een groot portret van oorlogsmisdadiger Ratko Mladic, voorzien van de tekst 'Pravac Potocari' — woorden die Mladic sprak voordat zijn troepen in 1995 meer dan 8.000 mannen en jongens in Srebrenica afmaakten. Het hele stadion hield een minuut stilte voor de veroordeelde generaal, en de club verspreide het eerbetoon via sociale media. De Servische voetbalbond strafte Rode Ster alleen voor organisatorische tekortkomingen. Het incident toont aan hoe nationalisme in Servische stadions doorwerkt in de samenleving, tegen de achtergrond van toenemend autoritarisme onder president Aleksandar Vucic.
Portret van veroordeelde generaal in Belgrado
Drie weken geleden ontstond internationaal tumult toen supportersgroepen van Rode Ster Belgrado tijdens de derby tegen Partizan een groot portret van Ratko Mladic in hun stadion ontvouwden. Mladic was de bevelhebber van de Bosnische Servische troepen in de eerste helft van de jaren negentig en kreeg een levenslange gevangenisstraf vanwege de genocide in Srebrenica en andere misdaden. Onder het portret droegen supporters de tekst 'Pravac Potocari' — 'Op naar Potocari'. Dit waren woorden die Mladic zelf sprak op 11 juni 1995, vlak nadat zijn troepen Srebrenica hadden veroverd. In Potocari stond destijds de basis waar duizenden burgers naartoe waren gevlucht voor bescherming, onder bemanning van Nederlandse VN-militairen. Daar zouden Mladics troepen mannen van vrouwen en kinderen scheiden, waarna meer dan 8.000 jongens en mannen werden gedood.
Stadionbrede eerbetoon, lichte straf voor club
Het eerbetoon was geen daad van een kleine extremistische kern, maar een stadionbrede manifestatie. Voor de wedstrijd hield vrijwel het gehele stadion een minuut stilte ter ere van Mladic. Rode Ster Belgrado verspreidde het eerbetoon zelfs via eigen sociale mediakanalen. De Servische voetbalbond (FSS) legde de club een straf op, maar alleen voor organisatorische gebreken: een te laat start van de wedstrijd, onvoldoende fouillering van bezoekers en het gebruik van vuurwerk. Er was geen disciplinaire actie tegen de inhoud van het eerbetoon zelf. Het Herdenkingscentrum Srebrenica diende een klacht in bij de UEFA naar aanleiding van de voorval.
Nationalisme zonder grenzen in Servische voetbal
In Servische stadions zijn nationalistische slogans gemeengoed. De leus 'Als het leger terugkeert in Kosovo' galmt regelmatig door de tribunes. Dezelfde leuzen en portretten van Mladic sieren muren in Belgrado. De politie verwijdert ze niet. Toen activisten in 2021 gezamenlijk een groot portret van Mladic wilden verwijderen, verbood de politie de bijeenkomst met de verklaring dat de openbare orde in gevaar was. Deze uitingen uit de voetbalstadions sijpelen diep de samenleving in. De Servische media, grotendeels nauw verbonden met het politieke establishment van president Aleksandar Vucic, toonden weinig bezorgdheid. Mladic werd niet betiteld als veroordeelde oorlogsmisdadiger, maar als generaal en nationaal icoon.
Vucic: van hooligan tot president
President Aleksandar Vucic, die vrijwel alle macht in Servië in handen heeft, onderneemt niets tegen deze uitingen. Dat is geen toeval: Vucic was zelf een prominent lid van de Servische Radicale Partij in de jaren negentig en zelfverklaarde hooligan. Naar eigen zeggen was hij aanwezig bij de Dinamo Zagreb-Rode Ster-wedstrijd in 1990, die door velen als startpunt van de Joegoslavische burgeroorlog wordt gezien. Achttien jaar geleden trok Vucic aan de macht door zich om te vormen tot een gematigde pro-Europeaan. Naarmate de EU-integratie van Servië traag verliep, koerste hij geleidelijk terug naar nationalisme, zonder echter de weg naar Europa definitief af te sluiten. Hooligans functioneren volgens waarnemers als uithangbord van zijn politiek en mogelijke knokploegen, hoewel dit nooit onomstotelijk is bewezen. In 2000 waren het hooligans die het Belgrado parlement bestormden en zo de val van Slobodan Milosevic bespoedigden. Geen politieke leider in Servië kan het zich veroorloven agressieve supporters tegen zich te hebben.
Almacht bij parlementsverkiezingen
Volgende maand hoopt Vucic met zijn Servische Progressieve Partij de parlementsverkiezingen te winnen en premier te worden. Daarmee wil hij zijn macht prolongeren, aangezien zijn wettelijk toegestane termijn als president verstreken is. De vraag wie wie in zijn greep houdt — politiek leiderschap of straatactivisten — blijft onbeantwoord.
Related
Source: Via NOS Voetbal
Comments
- Be the first to comment.