Europees recht helpt voetbalfans niet: waarom kaartjes steeds duurder worden
Het Europese recht beschermt marktconcurrentie, maar wordt veel te weinig ingezet om voetbalfans te helpen. Erger nog: Europa heeft grote clubs juist sterker gemaakt. Die groeiende marktmacht vertaalt zich direct in recordhoge ticketprijzen. De zaak Royal Antwerp toont aan hoe het Europese gerecht dit probleem blijft negeren.
Ticketprijzen bereiken record hoogte
Voetbalkaartjes zijn navenant duurder geworden in de afgelopen jaren. Paris Saint-Germain voert de Europese ranglijst aan: het gemiddelde kaartje voor het seizoen 2024-25 kost €139. Barcelona, Real Madrid en vier Engelse clubs volgen, terwijl Bayern München op €79 uitkomt. In de Franse competitie alleen al zijn de prijzen dit jaar verder gestegen. Dit is geen toeval. Als fans een winnaar willen zien, hebben zij steeds minder keuze. In de jaren zeventig hadden vijf verschillende Franse clubs het kampioenschap gewonnen. In het afgelopen decennium won Paris Saint-Germain acht keer. Minder competitie op het veld betekent minder keuze voor consumenten – en dus minder druk op prijzen.
Het Bosman-arrest: toen begon het
De oorzaak ligt dieper. In 1995 bepaalde het Europees Hof van Justitie in het Bosman-arrest dat spelers met aflopende contracten zonder transfersom van club kunnen wisselen. Dit was gebaseerd op het beginsel van vrij verkeer van werknemers – een fundamenteel Europees recht. De voetbalbond betoogde destijds terecht dat het transfersysteem competitiebalans bevorderde en zo het voetbal aantrekkelijker maakte voor toeschouwers. Dat is een publiek belang dat een uitzondering zou rechtvaardigen. Het hof erkende dit argument in principe, maar koos uiteindelijk voor het harde recht van vrij verkeer. De rechters misten echter een cruciaal inzicht: minder competitiebalans betekent dat minder clubs grote prijzen winnen. Dat vermindert de concurrentie op de consumentenmarkt – wat zelf ook onder hard Europees recht valt. Door competitiebalans te ondergraven, schond Bosman dus zelf het mededingingsrecht. In 2024 herhaalde het Diarra-arrest deze fout.
Royal Antwerp: volgende stap in verkeerde richting
Nu dreigt het Royal Antwerp-arrest (2023) nog meer schade aan te richten. Dit ging over Uefa's regel dat clubs een bepaald aantal 'homegrown players' moeten hebben. Een Belgisch hof zal daarover binnenkort uitspraak doen en zal de regel waarschijnlijk verzwakken of afschaffen. Die regel helpt competitiebalans te behouden doordat rijke clubs niet zomaar alleen wereldtoppers kunnen opstellen. Onderzoek toont aan dat het werkt, hoewel meer studie nodig is. Jammer genoeg negeerde het Europese hof dit effect volledig. Het zou echter cruciaal moeten zijn voor de rechters: als de regel competitiebalans bevordert, bevordert het ook concurrentie op de consumentenmarkt. Dat is een hard-law argument dat het hof serieus had moeten nemen. Laagste ticketprijzen voor fans zijn geen zijkwestion – het is een kernelement van mededingingsrecht.
European Super League: nog steeds een bedreiging
Ook de European Super League-episode illustreert het probleem. Hoewel het plan werd afgeblazen, probeerden investeerders via de rechter Uefa te verbieden sancties op te leggen voor gelijkaardige toekomstige projecten. Het Europese hof stemde grotendeels in, stellende dat competitieorganisatoren vrij moeten kunnen concurreren. Weer werd de consumentenmarkt vergeten. Elke Super League zou betekenen dat minder clubs Europese titels kunnen winnen – dus minder concurrentie op de consumentenmarkt. Europees mededingingsrecht verbiedt afspraken tussen clubs die marktconcurrentie beperken. Elke Super League en elke dreiging daarvan zou dus al lang moeten zijn verboden. Zonder die dreiging zouden Europas topclubs veel minder macht hebben gehad. Democratische besluitvorming binnen voetbalbonden – waar kleinere clubs en kleinere landen het zeggen hebben – zou kunnen terugkomen. Meer competitiebalans, meer marktconcurrentie, lagere prijzen.
Heeft Europa nog interesse in fans?
Dit kan nog veranderen. Supportersorganisaties zouden naar de rechter kunnen stappen en eisen dat mededingingsrecht wordt toegepast ten gunste van fans en kleine clubs. Nog beter zou speciale Europese sportswetgeving zijn die competitiebalans en consumentenmarktconcurrentie vooropstelt – meer spanning, lagere prijzen. Tot nu toe deed Europa weinig voor fans. Dat roept een lastige vraag op: is de Europese Unie bereid mededingingsrecht toe te passen ten gunste van fans, kleine clubs en algemeen welzijn, ook als dat grote clubs en rijke investeerders raakt? Of is Europa vooral een project dat de juristen en lobbyisten van de rijken eert?
Related
Source: Via City A.M. (GNews)
Comments
- Be the first to comment.