Commerciële inkomsten bepalen Europese topclubs: financiële kloof groeit ondanks branchegroei
De rijkste voetbalclubs in Europa halen bijna de helft van hun inkomsten uit commerciële bronnen, een aandeel dat sinds 2008 flink is gestegen. Dit versterkt een financiële elite waarvan de samenstelling nauwelijks verandert, zelfs nu de Europese voetbalindustrie explosief groeit. Onderzoek van consultancy Football Benchmark en World Football Summit toont aan dat de kloof tussen top en rest almaar groter wordt.
Commercie verdringt televisie als hoofdinkomstenbron
In het seizoen 2024/25 bestond 49 procent van de operationele inkomsten van de tien rijkste clubs in Europa uit commerciële en overige bronnen. Zestien jaar eerder, in 2008/09, bedroeg dit aandeel slechts 32 procent. Tegelijk verloren televisie-inkomsten, inclusief UEFA-uitkeringen, aan belang: van 42 procent naar 32 procent. Ook stadion- en wedstrijddagkaarten zagen hun aandeel dalen van 27 naar 19 procent. Ondanks deze verschuivingen in verhoudingen groeiden alle inkomstenbronnen aanzienlijk in absolute termen. De gecombineerde operationele inkomsten van de top tien verdriedubbelden in dezelfde periode, van 2,7 miljard euro naar 8,4 miljard euro.
Twee fasen van transformatie
De opmars van commerciële inkomsten gebeurde in twee golven. Tot en met het seizoen 2018/19 groeide deze categorie vooral ten koste van wedstrijddag-inkomsten, wiens aandeel terugliep tot 16 procent terwijl televisie-inkomsten op 40 procent bleven staan. Deze fase viel samen met de digitalisering en internationalisering van het voetbal via sociale media en nieuwe online platforms. Na de coronapandemie verschoof het beeld. Broadcasting gaf verder terrein prijs, met een daling van 38 procent in 2021/22 naar 32 procent vier jaar later. Tegelijk herstelden wedstrijddagkaarten zich. De commerciële categorie omvat naast sponsordeals ook overige inkomsten.
Branchegroei zonder convergentie
Hoewel Europese voetbal explosief groeit, verdwijnt de kloof tussen rijken en armen niet. Europese clubs in de top divisies genereerden gezamenlijk 11,6 miljard euro in 2008/09, in 2023/24 liep dit op tot 28,6 miljard. Het seizoen 2024/25 zal naar schatting voor het eerst de grens van 30 miljard euro overschrijden. Meer clubs bereiken voorheen uitzonderlijke inkomstendrempels. In 2024/25 genereerden 33 clubs meer dan 200 miljoen euro (tegenover acht in 2008/09), terwijl het aantal boven 300 miljoen euro groeide van drie naar 17. De verschuiving ging vooral ten gunste van Engeland. Premier League-clubs verdienden 26 procent van alle Europese topvoetbalinkomsten in 2023/24, tegen 21 procent zestien jaar eerder. In 2024/25 stonden zes Engelse clubs in de top tien van verdieners, tegenover vier aan het begin van de periode. Italië, ooit drie clubs sterk, heeft geen enkele club meer in de top tien.
De rijksten groeien sneller dan de rest
Hoewel alle clubs beter verdienen, vergroten de grootste clubs hun voorsprong op de rest structureel. "De groei is niet homogeen. De rijkste clubs worden sneller rijker dan anderen," stelt Antonio Di Cianni, directeur advisory van Football Benchmark, tegenover Reuters. "Door hun wereldwijd fanbestand zijn deze clubs mediamachten geworden. Ze zijn niet langer simpel voetbalclubs." Di Cianni wijst ook op het nieuwe Champions League-format, dat onder UEFA-competities het hardst groeide in inkomsten. Dit verdiept de concentratie, omdat de grootste binnenlandse clubs vaker deelnemen. "Het wordt een positieve of negatieve spiraal, afhankelijk van perspectief. Hogere inkomsten stellen clubs in staat sterker te voetballen en betere resultaten te behalen," aldus Di Cianni.
Televisie essentieel voor kleinere clubs
Commerciële en overige inkomsten groeiden tussen 2014/15 en 2023/24 het snelst onder alle inkomstencategorieën in Europees topvoetbal, met een jaarlijks gemiddeld groeipercentage van 7 tot 12 procent naar 12,6 miljard euro. Meerjarige overeenkomsten maakten deze stroom het meest bestand tegen corona. Toch blijft televisie cruciaal voor middelgrote en kleinere clubs. Inkomsten uit binnenlandse uitzendrechten stegen van 5,8 miljard euro naar 8,5 miljard, terwijl UEFA-uitkeringen ruwweg verdubbelden naar 3,2 miljard. Wedstrijddagkaarten herstelden van 500 miljoen euro in 2020/21 naar 4,4 miljard in 2023/24, hetgeen zelfs voorbij precoronaniveaus uitging.
Waarde verdrievoudigd, topclubs onveranderd
Stijgende inkomsten gingen hand in hand met recordwaarderingen, maar nauwelijks met veranderingen in de top. Football Benchmark waardeert de gecombineerde ondernemingswaarde van Europas 32 meest waardevolle clubs in 2026 op 72,6 miljard euro, vrijwel drie keer de waarde van tien jaar eerder. Despite deze enorme groei verscheen slechts elf clubs in de top tien van meest waardevolle clubs over tien jaar. Dit illustreert hoe duurzaam voetbals financiële hiërarchie is gebleken, ondanks de schaal van expansie in de industrie.
Related
Source: Via The Star (GNews)
Comments
- Be the first to comment.